¦wiecie
Ten artyku³ dotyczy miasta. Zobacz te¿:
inne miejscowo¶ci o tej nazwie
.
Wspó³rzêdne:
53°25" N 018°26" E
¦wiecie
(niem. Schwetz),
miasto
w
woj. kujawsko-pomorskim
, w
powiecie ¶wieckim
, siedziba
gminy miejsko-wiejskiej ¦wiecie
.
W latach 1975-1998
miasto administracyjnie nale¿a³o do
woj. bydgoskiego
.
¦wiecie po³o¿one jest na
Pojezierzu Pomorskim
, w regionie etnicznym
Kociewia
, u uj¶cia rzeki
Wdy
do
Wis³y
, a dok³adniej- w miejscu, gdzie wysoczyzna morenowa stromo opada w kierunku rzeki. Taka lokalizacja przywodzi na my¶l miasto po³o¿one na terenach górskich.
Zbiegaj± siê tutaj miêdzynarodowe drogi
E75
(
krajowa 1
,
Gdañsk
-
Cieszyn
) oraz
E261
(
krajowa 5
, ¦wiecie -
Wroc³aw
-
Kudowa Zdrój
). 12 kilometrów od granic miasta przebiegaæ bêdzie
autostrada A1
. Miasto znajduje siê w odleg³o¶ci 4 km od wa¿nej dwutorowej magistrali kolejowej Gdañsk-¦l±sk.
Historia
stary ko¶ció³ farny w ¦wieciu
widok z wie¿y zamkowej na miasto
klasztor pobernardyñski w ¦wieciu
Jedno z najstarszych miast Polski, pierwsza wzmianka z
1198
r., kiedy to by³o stolic± samodzielnego ksiêstwa pomorskiego, w³adanego miêdzy innymi przez
¦wiêtope³ka
i
M¶ciwoja
. Po sprowadzeniu na niedalek± Ziemiê Che³miñsk±
Krzy¿aków
w roku
1226
, by³o wa¿nym grodem obronnym
Pomorza
. Niestety w
1309
roku, jako ostatni punkt obrony, podda³o siê zakonowi (
Gdañsk
zajêto ju¿ rok wcze¶niej). Krzy¿acy w ¦wieciu utworzyli komturiê i rozpoczêli budowê zamku, ukoñczonego do roku
1350
, prawa miejskie che³miñskie ¦wiecie otrzyma³o w roku
1338
. Pod Grunwaldem by³y nie obecne oddzia³y ze ¦wiecia ale po pora¿ce Krzy¿aków to w³asnie ¦wiecki Komtur ruszy³ do Malborka i z ¶wieckimi rycerzami objeli komturstwo Malborskie i przez to nie wpad³o ono w rêce Polaków. Podczas
wojny trzynastoletniej
zamek kilkakrotnie zmienia³ w³a¶cicieli, ostatecznie zajêli go Polacy.
A¿ do
"potopu" szwedzkiego
miasto bogaci³o siê na handlu wi¶lanym, Szwedzi jednak zupe³nie zniszczyli ¦wiecie i doszczêtnie spalili zamek. Miasto ze zniszczeñ odbudowywa³o siê przez oko³o 100 lat. Po³o¿one nad sam± Wis³±, by³o czêsto nara¿one na niszczycielskie powodzie. Dopiero w po³owie
XIX
wieku nast±pi³y przenosiny miasta na wysoki lewy brzeg
Wdy
. Liczba ludno¶ci wzros³a wtedy z 3166 w
1849
r. do oko³o 6000, a w przeddzieñ wybuchu
II wojny ¶wiatowej
¦wiecie liczy³o ju¿ oko³o 10 000 mieszkañców.
Podczas dzia³añ wojennych, a zw³aszcza jesieni±
1939
roku, dokonano licznych eksterminacji miejscowej ludno¶ci, w lasach mniszkowskich wymordowano 1350 pacjentów szpitala psychiatrycznego, a na ul. Polnej rozstrzelano oko³o 40 ¯ydów. W
1945
roku wojska radzieckie zniszczy³y ko¶ció³ farny na Starym Mie¶cie oraz wysadzi³y w powietrze ko¶ció³ w dzielnicy
Przechowo
.
Po wojnie nast±pi³ rozwój miasta, liczba mieszkañców wzros³a z 8300 w 1945 do ponad 13 500 w
1961
roku. Rozbudowano cukrowniê (istniej±c± od 1883 roku), zak³ady miêsne, m³yny oraz zbudowano nowoczesn± wytwórniê pasz tre¶ciwych (obecnie PROVIMI). Jednak najwa¿niejszym wydarzeniem w powojennej historii ¦wiecia by³a decyzja o budowie w Przechowie pod miastem zak³adów celulozy i papieru, które zdynamizowa³y jego rozwój i wp³ynê³y na strukturê gospodarcz± regionu. Uruchomione w
1968
roku, w kilka lat pó¼niej zatrudnia³y ponad 4600 ludzi.
Liczba ludno¶ci w
1988
roku osi±gnê³a poziom 25 000, podnosz±c ¦wiecie do rangi miasta ¶redniego. Powsta³y nowe osiedla mieszkaniowe - Ko¶ciuszki - 4000 mieszkañców oraz Marianki obliczone na ponad 10 000 ludzi. Obecnie ¦wiecie jest wa¿nym o¶rodkiem gospodarczym, mieszkaniowym i handlowym na mapie województwa kujawsko-pomorskiego. Dawne zak³ady celulozy to obecnie nowoczesne i o wiele zdrowsze dla ¶rodowiska naturalnego (ISO 14000) zak³ady MONDI PACKAGING PAPER ¦WIECIE oraz kooperuj±ce z nimi firmy, charakteryzuj±ce siê dynamicznym rozwojem. Ponadto ¦wiecie to du¿y wêze³ drogowy na skrzy¿owaniu tras nr 1 i 5.
¬ród³a
-
Wojciechowski, Wac³aw,
¦wiecie Pomorskie : niegdy¶ a dzisiaj
, Grudzi±dz 1912
Dzielnice ¦wiecia
- STARE MIASTO- Niew±tpliwie najstarsza z obecnie istniej±cych dzielnica ¦wiecia. Za³o¿ona ju¿ ok. 1240 roku przez ks. ¦wiêtope³ka Pomorskiego, pe³ni³a rolê rezydencji ksi±¿êcej sk±d rz±dzono nawet ca³ym Pomorzem Gdañskim. W 1338 roku, po lokacji miasta na prawach che³miñskich przez Krzy¿aków, wytyczono ulice i parcele wg stylu niemieckiego.
Teren ten, z powodu po³o¿enia w wid³ach Wdy i Wis³y, nara¿ony by³ na czêste zalewanie przez wody tych rzek. Dlatego te¿ , ju¿ w XIV wieku, niektórzy rzemie¶lincy i kupcy osiedlali siê w rejonie obecnego ¦ródmie¶cia, które by³o po³ozone znacznie wy¿ej.
Ludno¶æ Starego Miasta w ¦wieciu nigdy nie osi±gnê³a imponuj±cych wska¼ników. Najwiêcej ¦wiecian mieszka³o tu bezpo¶rednio przed przeprowadzk± miasta na drugi brzeg Wdy (3166 mieszkañców). Pó¼niej liczba mieszkañców systematycznie spada³a. Obecnie na terenie dzielnicy mieszka ok. 100 osób. Poza tym, jej teren zajmuj± ogórdki dzia³kowe oraz pola uprawne.
- ¦RÓDMIE¦CIE-( dawniej Nowy ¦wiat)- Ta reprezentacyjna dzielnica powsta³a w drugiej po³owie XIX wieku, kiedy to ¦wiecie za zgod± cesarza niemieckiego oraz z jego silnym wsparciem finansowym przenosi³o siê na drugi, wysoki brzeg Wdy. Kosztem 308 tys marek wytyczono ulice, zbudowano imponuj±ce gmachy urzêdów, czê¶c kwoty przeznaczono równie¿ na pomoc dla mieszkañców ¦wiecia przeprowadzaj±cych siê ze Starego Miasta.
- Pocz±tkowo zaplanowano, aby na terenie ¦ródmie¶cia zamieszka³o ok. 7000 osób. Od lat wska¼nik ten pozostaje na podobnym poziomie.
- Urody dzielnicy na pewno nie dodaj± jednak czteropiêtrowe bloki zbudowane w jej po³udniowej czê¶ci, w rejonie ul. Browarowej i Parowej, a tak¿e bezpo¶rednia blisko¶æ os. Ko¶ciuszki. Pomimo tego faktu, w¶ród secesyjnych kamienic wyczuwa siê ducha historii.
- DZIELNICA CHMIELNIKI- Obecnie nie uznawana za odrêbn± czê¶æ miasta, zosta³a za³o¿ona w 1931 roku i stanowi³a jego dzielnicê willow±.
- PRZECHOWO- Do 1972 roku stanowi³a oddzieln± wie¶ w gminie ¦wiecie,by³a te¿ znacz±cym dla miasta zapleczem przemys³owym. Ju¿ od po³owy XIX wieku rozwija³ siê tu przemys³ w zwi±zku ze zbudowaniem toru kolei ¿elaznej. Nad Wd± zbudowano zespó³ m³ynów, z czasem rozbudowywanych, a tak¿e liczne mniejsze zak³ady min. maszynowe i mleczarniê. Przechowo nie zosta³o oszczêdzone przez dzia³ania wojenne, otó¿ w 1945 roku wojska radzieckie wysadzi³y w powietrze moejscowy ko¶ció³, rozgrabiono równie¿ wiele urz±dzeñ przemys³owych.Ponowny rozwój wsi nast±pi³ dopiero w po³owie XX wieku, kiedy to zapad³a decyzja o budowie du¿ej paszarni, a przede wszystkim- zak³adów celulozy i papieru. Po realizacji pierwszego etapu budowy zak³adu, widz±c wyra¼ne ci±¿enie tego terenu ku miastu, w 1972 roku w³±czono Przechowo do ¦wiecia.
- OS. KO¦CIUSZKI- Pierwsze osiedle w mie¶cie zbudowane na fali imigracji do ¦wiecia przysz³ych pracuj±cych w tutejszym przemy¶le oraz jednostce wojskowej. Powstaj±ce w bezpo¶rednim s±siedztwie ¶ródmie¶cia, wkrótce da³o dach nad g³ow± ponad 4000 mieszkañcom.
- MARIANKI- Niegdy¶ wie¶ w bezpo¶rednim s±siedztwie miasta, a obecnie najwiêksza i zdecydowanie najdynamiczniej rozwijaj±ca siê dzielnica ¦wiecia. Decyzja o przeznaczeniu malowniczych teras wi¶lanych pod zabudowê wielorodzinn± zapad³a zaraz po rozpoczêciu budowy zak³adów celulozy i papieru w Przechowie. Pocz±tkowo, w tej celowo pozbawionej ko¶cio³a dzielnicy, mia³o zamieszkaæ oko³o 10 000 ludzi, g³ównie przysz³ych pracowników "Celulozy". £±cznie od 1971 roku do koñca lat "80 zbudowano tutaj oko³o 80 budynków mieszkalnych 4 i 5- ciokondygnacyjnych, dwie szko³y, dwa przedszkola i liczne obiekty handlowo-us³ugowe. Dopiero na pocz±tku lat "80, na zabagnionym terenie na pó³nocnym obrze¿u Marianek zlokalizowano now± parafiê rzymskokatolick± pw. ¶w. Józefa, która od kilku lat mo¿e poszczyciæ siê nowym budynkiem ko¶cio³a. Parafia ta liczy obecnie oko³o 12 000 wiernych, stanowi±c najwiêksz± tego typu wspólnotê w mie¶cie.
Ta kilkunastotysiêczna dzielnica, wraz w wyros³ymi w jej s±siedztwie osiedlami willowymi ( Paderewskiego i Kraszewskiego) skupia w sobie blisko po³owê mieszkañców miasta, a gêsta zabudowa wielorodzinna przyczyni± siê do bardzo wysokiej gêsto¶ci zaludnienia w ¦wieciu( 2170os/km). Osiedle Marianki, na co zwracaj± uwagê prawie wszyscy przyjezdni, powoduje z³udzenie znajdowania siê w mie¶cie znacznie wiêkszym ni¿ jest ¦wiecie w rzeczywisto¶ci. Dlatego mo¿na czêsto spotkaæ siê ze stwierdzeniem, i¿ miasto liczy oko³o 40 000 mieszkañców. Trzeba jednak przyznaæ, ¿e jest to osiedle wrêcz nieproporcjonalnie du¿e w stosunku do ca³o¶ci miasta. Obecnie to w³a¶nie tutaj koncentruje siê rozwój urbanistyczny( wielorodzinny) ¦wiecia. Po roku 1994 rozpoczêto min. budowê nowego osiedla Marianki II.
- MIASTECZKO- Jest to niewielka dzielnica miasta po³o¿ona w bezpo¶rednim s±siedztwie Zak³adów Papierniczych "Mondi". Pierwotnie znajdowa³y siê tam hotele robotnicze. Nazwana "Miasteczkiem" rawdopodobnie z racji znacznego oddalenia dzielnicy od ¶cis³ej zabudowy miasta.
- OS. 800- Lecia- Dzielnica wytyczona w po³owie lat 90, maj±ca stanowiæ zaplecze dla wci±¿ rozwijaj±cego siê budownictwa jednorodzinnego w mie¶cie. Obecnie jest jedn± z najbardziej atrakcyjnych i najdro¿szych lokalizacji pod budownictwo tego typu w ¦wieciu.
Demografia
Zmiany w liczbie ludno¶ci ¦wiecia w historii:( dane od 2001 r- USC ¦wiecie) Druga liczba wskazuje zmiany w liczbie ludno¶ci gminy ¦wiecie.
-
1570
- 1194 mieszkañców
-
1662
- 1077
-
1772
- 2450
-
1804
- 2302
-
1831
- 3166
-
1849
- 5857
-
1882
- 6859
-
1921
- 7435
-
1939
- 9300
-
1945
- 8300
-
1955
- 11800
-
1961
- 13500
-
1972
- 19888
-
1975
- 21100
-
1981
- 23702
-
1988
- 25000
-
1998
- 27084
-
2000
- 26800
-
2001
- 27187, 34281
-
2002
- 27203
-
2003
- 26562, 32869
-
2004
- 26308, 33550
-
2006
- 25968, 33269
Zabytki
- Zamek krzy¿acki z lat 1335-1350. Obiekt zabytkowy architektury najwy¿szej klasy. Zbudowany we w³oskim stylu - jedyny na ziemiach pó³nocnych. Charakterystyczna krzywa wie¿a (1/2 metra od pionu) jest najwy¿szym tego typu obiektem w Polsce. Sama warownia jest niew±tpliwym symbolem miasta, a na dziedziñcu odbywaj± siê liczne festyny i koncerty. Od 2002 roku, obiekt jest udostêpniony dla odwiedzaj±cych, których liczba z roku na rok stale wzrasta.
Zamek krzy¿acki w ¦wieciu
- Mury obronne (
XIV w.
), zachowane w znacznym stopniu. W historii oprócz swej imiennej roli, spe³nia³y te¿ funkcje przeciwpowodziowe.
- Ko¶ció³ farny(Stara Fara) to ko¶ció³ ³±cz±cy w sobie szereg stylów architektonicznych, od gotyku po barok. Jest tak z tego powodu, ¿e budowê tego ko¶cio³a rozpoczêto dopiero w 1400 roku i trwa³a ona przez oko³o 100 lat. Gotyckie jest
prezbiterium
, ¶rodkowa czê¶æ ko¶cio³a nosi cechy przej¶ciowe, natomiast zachodnia
wie¿a
zakoñczona jest nietypowymi, renesansowymi attykami. Wnêtrze za¶, jest g³ównie barokowe. W ko¶ciele znajduje siê obraz Naj¶wietszej Marii Panny, który mia³ trafiæ do ko¶cio³a w
Gdañsku
, lecz gdy statek zacumowa³ do ¦wiecia i chcia³ kontynuowaæ swoja podró¿ nie móg³ odp³yn±æ z powodu przyp³ywu. Znak ten uznano jako cud i postanowiono obraz zostawiæ w ¶wieckim Ko¶ciele i od tego czasu miasto by³o pod opiek± Naj¶wiêtszej Marii Panny. W czasie II wojny ¶wiatowej, a dok³adniej podczas wyzwalania miasta przez armiê radzieck±, ko¶ció³ uleg³ powa¿nemu zniszczeniu. Jego odbudowy podjêto siê dopiero w 1983 roku, zakoñczono w 1988. W 1990 utworzono parafiê. Jako ciekawostkê mo¿na jeszcze dodaæ, ¿e ko¶ció³ ten u¿yto raz do scen w serialu "Czterej pancerni i pies".
- Klasztor pobernardyñski z ko¶cio³em Niepokalanego Poczêcia NMP. Prawdziwa pere³ka w ¶ródmie¶ciu miasta. Zbudowany w latach 1692-1720 niewielki rokokowy ko¶ció³, o wyposa¿eniu z okresu panowania Stanis³awa Augusta oczarowuje swym piêknem. Do ¶wi±tyni prowadzi wie¿a brama datowana na rok 1800 oraz beczkowo sklepione kru¿ganki. Sam klasztor skasowano w 1816 roku, jego pomieszczenia wykorzystywane s± obecnie przez liceum katolickie.
- Ratusz - budynek w pó³nocnej pierzei rynku, zbudowny z jasnej ceg³y w
1879
roku, w stylu wiktoriañskim. Uwagê przyci±ga wysoka, zegarowa wie¿a, góruj±ca nad placem. Ca³y obiekt jest blankowany, przypomina zatem obronny zameczek.
- Kamienice mieszczañskie - zbudowane g³ównie w okresie od
1860
do 1900 roku. Mo¿na w¶ród nich znale¼æ wiele interesuj±cych gmachów. Reprezentuj± wszystkie style architektoniczne XIX wieku. Niektóre sa naprawdê kunsztowne - nic dziwnego - w koñcu podczas przenosin miasta, cesarz Wilhelm I, przeznaczy³ na budynki dzielnicy "Nowy ¦wiat" wielkie sumy.
- Ko¶ció³ ¶w. Andrzeja Boboli to neogotycka, potê¿na bry³a neogotyckiej ¶wi±tyni, zbudowana pierwotnie dla Luteran w latach 1891-1894. W panoramie miasta dominuje jego dwuhe³mowa wie¿a, wysoka na 46 metrów, najwy¿szy tego typu obiekt w ¦wieciu. Sam ko¶ció³ widaæ niemal z ka¿dego miejsca w mie¶cie, a nawet ze sporej odleg³o¶ci poza nim. W wyposa¿eniu dominuje neogotyk, a tak¿e czê¶æ sprzêtów przeniesionych tutaj ze zniszczonego ko¶cio³a na Starym mie¶cie.
- Ponadto warto zobaczyæ zabytkowe m³yny w dzielnicy
Przechowo
oraz nadwdecki spichlerz z XVIII w.
Kultura
¦wiecie jest znane z dba³o¶ci o swój regionalny wizerunek. Ju¿ po raz trzeci odbêdzie siê tutaj Kongres Kociewski, maj±cy za zadanie okre¶liæ kierunki rozwoju tej czê¶ci kraju we wszystkich p³aszczyznach. Ponadto, ju¿ od pewnego czasu miasto jest organizatorem ró¿nego rodzaju imprez kulturalnych. W miejscowym kinie, zw³aszcza latem, prezentowane s± obrazy z ró¿nych stron Europy, a w amfiteatrze odbywaj± siê koncerty gwiazd. Najpopularniejsze ¶wieckie imprezy kulturalne to:
Miêdzynarodowy Festiwal Orkiestr Dêtych - odbywa siê przewa¿nie w ostatnich dniach czerwca. Oprócz gospodarza, którym jest Orkiestra Dêta ze ¦wiecia, wystêpuj± orkiestry z Polski i Europy. Muzyka orkiestr po³±czona z konkursem choreografii i wystêpami "majorettes" na sta³e wpisa³a siê w serca ¦wiecian, jak i w repertuar kulturalny miasta.
Nocne ¦piewanie na Zamku w ¦wieciu - piosenka turystyczna i nie tylko. Ta impreza ma miejsce zazwyczaj w drugi weekend wrze¶nia. Od 1984 roku zje¿d¿aj± na ¶wiecki zamek mi³o¶nicy piosenki poetyckiej, turystycznej, szant itp., aby w murach zamkowych móc us³yszeæ piêkno tej muzyki. Nocne ¦piewanie jest równie¿ przegl±dem kwalifikuj±cym do Fina³u Studenckiego Festiwalu Piosenki w Krakowie.
Urodzili siê w ¦wieciu
-
Roman Landowski
, regionalista
kociewski
, Honorowy Obywatel Miasta
Tczewa
- Janusz Józefowicz, wlasciciel teatru Buffo, twórca musicalu Metro
Zdrowie
Szpitale, przychodnie
-
Niepubliczny Zak³ad Opieki Zdrowotnej "Florencja"
Inne
do napisania
Gospodarka miasta
Mondi Bags ¦wiecie- producent worków papierowych
¦wiecie jest jednym z wiêkszych o¶rodków gospodarczych na Pomorzu, to tutaj zlokalizowane s± najwiêksze zak³ady bran¿y papierniczej w Polsce i jedne z najwiêkszych w Europie. Produkcja Mondi Packaging Paper ¦wiecie w ubieg³um roku wynios³a ponad 740 000 ton wyrobu gotowego, jakim jest papier do produkcji tektury falistej oraz worków papierowych. W procesie restrukturyzacji zak³adu po 1997 roku, zlikwidowano nierentowne lub wydzielono pozosta³e linie produkcyjne, którymi zajmuj± siê nowo powsta³e spó³ki. Obecnie ¦wiecie uchodzi za o¶rodek intensywnie rozwijaj±cej siê gospodarki, a o prace w tutejszych zak³adach ubiega siê wielu ludzi, równie¿ z poza regionu Kujaw i Pomorza.
Oprócz zak³adów papierniczych Mondi i innych z bran¿y, w mie¶cie siln± pozycjê ma przemys³ spo¿ywczy, chemiczny oraz materia³ów budowlanych. Sa to zak³ady takie jak:
- Provimi - zak³ad produkcji pasz tre¶ciwych
- PZZ - pañstwowe m³yny( najwiêksze w by³ym województwie bydgoskim)
- Zak³ady miêsne MAT
- FINAKO - Zak³ad produkuj±cy ocet, musztardê oraz przetwory warzywne
- KEMIRA - Firma fiñska, zajmuje siê produkcj± klejów ¿ywicznych i innych chemikaliów
- Cegielnia
W tym roku zakoñczy sie budowa budowa parku technologicznego "Vistula I", w odleg³o¶ci 5 km od centrum miasta, w wid³ach drogi krajowej nr 1 i 5. Teren ten uchodzi za najatrakcyjniejszy dla inwestycji w województwie Kujawsko-Pomorskim. Jego budowa wsparta jest o ¶rodki z unijnego funduszu "Phare 2003". Do 2008 roku, na terenie strefy ma powstaæ ponad 200 nowych miejsc pracy.
- W zwi±zku z budow± firmy Sharp w Toruniu, tereny w Przechowie znalaz³y siê w strefie bezpo¶redniego zainteresowania jego kooperantów. Jednym z nich jest firma SKP Resources z Malezji, która planuje zainwestowaæ w Polsce 20 mln Euro i zatrudniæ 250 osób.
Sport
- POLPAK ¦wiecie - ekstraliga koszykówki mê¿czyzn.
- KS WDA ¦wiecie - sekcja pi³ki no¿nej - V liga, sekcje: pi³ka siatkowa, boks, lekkoatletyka.
- M.L.K.S. WIS£A ¦WIECIE - zapasy (wiele tytu³ów mistrzowskich).
- MUKS Joker ¦wiecie - sekcja siatkówki
Miasta partnerskie
-
Kuusankoski
Finlandia
-
Pieszyce
Polska
-
Offida
W³ochy
Linki zewnêtrzne
- Mapy i zdjêcia satelitarne
-
mapy i zdjêcia satelitarne (Google) w Wikimapii
-
mapa w Szukaczu
-
mapa w Mapquest
(
en
)
-
Swieciak.pl ¦wiecki Portal Internetowy. Znajdziesz na nim informacje ze ¦wiecia i jego okolic. Niezale¿ny portal regionalny ¦wiecia
-
Strona internetowa miasta
-
Strona o Zamku Krzy¿ackim w ¦wieciu
-
Strona imprezy Nocne ¦piewanie na Zamku w ¦wieciu
-
Strona klubu sportowego Polpak ¦wiecie
-
Oficjalna Strona Klubu Sportowego Wda ¦wiecie
-
Portal Harcerzy Hufca ¦wiecie-Powiat
-
¦WIECIE :: Portal internetowy ::
-
:: MUKS JOKER ::
-
Oficjalna Strona Bractwa ¦w. Katarzyny ze ¦wiecia
-
To jest tylko
zal±¿ek artyku³u
zwi±zanego z
woj. kujawsko-pomorskim
. Je¶li mo¿esz,
rozbuduj go
.
Zwi±zek Miast Nadwi¶lañskich
Kategorie
:
Zal±¿ki artyku³ów - kujawsko-pomorskie
Miasta Polski
Gmina ¦wiecie
Kociewie
Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:34:06.835563